The Jesuits faced with the challenge of teaching the first letters (16th century)

Main Article Content

Esther Jiménez Pablo

Abstract

This study delves into the teaching of the first letters by the Jesuits from the mid-sixteenth century. Not much treated by historiography, but this subject is essential to understand the effectiveness of Jesuit education as a whole. Trying to fit the teaching of reading and writing to young children into the structured educational project of the first Jesuits was not an easy task, and this can be seen when analyzing in detail the letters of the first Generals, Ignacio and Laínez, who realized the lack of trained teachers or the lack of space in schools. Little by little, the Society of Jesus reorganized this basic teaching, which made them so popular. This article focuses on that first moment of uncertainty and hasty decisions.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Jiménez Pablo, E. (2023). The Jesuits faced with the challenge of teaching the first letters (16th century). Archivo Teológico Granadino, (86), 89–108. https://doi.org/10.47035/atg.2023.86.5191
Section
Studies

References

Alabrús Iglesias, Rosa María. “Ignacio de Loyola, la devotio moderna y la religiosidad femenina”, en El advenimiento de la Casa de Austria a los reinos Hispánicos, ed. Emilio Callado Estela. Madrid: Dykinson, 2021, 187-204.
Alburquerque, Antonio. Diego Laínez S.J. Primer biógrafo de S. Ignacio. Bilbao-Santander: Mensajero-Sal Terrae, 2005.
Archivum Romanum Societatis Iesu: Italica 108, Italica 61.
Bartolomé Martínez, Bernabé. “Las escuelas de Primeras Letras”, en Historia de la acción educadora de la Iglesia en España. I. Edades Antigua, Media y Moderna, ed. Bernabé Bartolomé Martínez. Madrid: BAC, 1995.
Cereceza, Feliciano. Diego Laínez en la Europa religiosa de su tiempo. Madrid: Ediciones Cultura Hispánica, 1946, II.
Costa Rico, Antón. “Disposición y gobierno de la Escuela jesuita”, Historia de la Educación XII-XIII (1993-94): 471-492.
García de Castro Valdés, José (ed.). Diego Laínez (1512-1565). Jesuita y teólogo del Concilio. Bilbao-Santander: Mensajero-Sal Terrae, 2013.
García Olloqui, María Victoria. “Anotaciones acerca de imagines de Cristo en edad infantil, atribuidas a la Roldana”, Espacio y Tiempo: Revista de Ciencias Humanas 29 (2015): 35-48.
Gómez Navarro, María Soledad. Reforma y renovación católicas (Siglos XVI-XVII). Madrid: Síntesis, 2016.
González Balderas, Juan Carlos. “Modernidad religiosa y educación protestante”, Human Review: internacional Humanities Review 7/1 (2018): 21-32.
Jiménez Pablo, Esther. La forja de una identidad. La Compañía de Jesús (1540-1640). Madrid: Polifemo, 2014.
Lainii monumenta; epistolae et acta patris Jacobi Lainii, secundi praepositi generalis Societatis Jesu, ex autographis vel originalibus exemplis potissimum deprompta a patribus ejusdem societatis edita. Tomus primus. 1536-1556
Lainii monumenta; epistolae et acta patris Jacobi Lainii, secundi praepositi generalis Societatis Jesu, ex autographis vel originalibus exemplis potissimum deprompta a patribus ejusdem societatis edita. Tomus tertius. 1558
Lainii monumenta; epistolae et acta patris Jacobi Lainii, secundi praepositi generalis Societatis Jesu, ex autographis vel originalibus exemplis potissimum deprompta a patribus ejusdem societatis edita. Tomus quartus. 1558-1560.
Martínez Millán, José. “El nacimiento de la Compañía de Jesús: proyecto religioso y problemas políticos”, en Los jesuitas: religión, política y educación (siglos XVI-XVIII), coord. José Martínez Millán, Henar Pizarro Llorente, Esther Jiménez Pablo. Madrid: Universidad Pontificia Comillas, 2012, I, 21-42.
Martínez Pereira, Ana. “La buena letra de la Compañía. Lecciones de escritura de Pedro Flórez, Santiago Gómez y Lorenzo Ortiz (entre otros)”, en A Companhia de Jesus na Península Ibérica nos séculos XVI e XVII: Espiritualidade e Cultura. Actas do Colóquio Internacional. Maio 2004. Porto: Instituto de Cultura Portuguesa da Faculdade de Letras da Universidade do Porto-Centro interuniversitario de História da Espiritualidade da Universidade do Porto, 2005, I, 13-30.
Monumenta Paedagocia Societati Iesu Nova Editio ex integro refacta. Vol. II (1557-1572)
Monumenta Paedagocia Societati Iesu Nova Editio ex integro refacta. Vol. III (1557-1572)
Monumenta Paedagocia Societati Iesu Nova Editio ex integro refacta. Vol. IV (1573-1580)
O’Malley, John. Los primeros jesuitas. Bilbao-Santander: Mensajero-Sal terrae, 1993.
Ortega, Delfín. “Infancia, familia y educación en la Edad Moderna española: un recorrido a través de las fuentes pedagógicas (siglos XVI-XVIII)”, Tejuelo 11 (2011): 85-103.
Ortiz, H. Lorenzo. El maestro de escrivir, la theorica, y la practica para aprender y para enseñar este utilissimo arte. Venecia: presso Paolo Baglioni, 1696.
Patris Petri de Ribadeneirs, Societatis Jesu sacerdotis, Confessiones, epistolae aliaque scripta inedita, ex autographia, antiquissimis apographis et regestis deprompta. Tomus primus.
Po-Chia Hsia, Ronnie. El mundo de la renovación católica, 1540-1770. Madrid: Akal, 2010.
Redondo García, Emilio. “La nueva educación humanística: Juan Luis Vives”, en Historia de la Educación en España y América, coord. Buenaventura Delgado Criado. Madrid: Morata-Fundación SM, 1993, II, 93-112.
Rivera Vázquez, Evaristo. Galicia y los jesuitas. Sus colegios y enseñanza en los siglos XVI-XVIII. La Coruña: Fundación Barrie de la Maza, Galicia Editorial, 1989.
Sabbadini, Remigio. La scuola e gli studi di Guarino Guarini Veronese. Catania, F. Galati, 1894.
Sancti Ignatii de Loyola Societatis Jesu fundatoris epistolae et instructiones. Tomus Tertius 1550-1551
Sancti Ignatii de Loyola Societatis Jesu fundatoris epistolae et instructiones. Tomus Quartus 1551-1553
Sancti Ignatii de Loyola Societatis Jesu fundatoris epistolae et instructiones. Tomus Nonus 1555.
Sanctus Franciscus Borgia quartus Gandiae dux et Societatis Iesu praepositus generalis tertius. Vol IV (1565-1568).
Scaduto S.I., Mario. L’epoca di Giacomo Laínez 1556-1565, il governo. Roma: La civiltà cattolica, 1964.
Scaduto S.I., Mario. L’opera di Francesco Borgia (1565-1572). Roma: La civiltà cattolica, 1992.
Soto Artuñedo, Wenceslao. La actividad de los jesuitas en la Málaga moderna (1572-1767). Córdoba: San Pablo, 2004.
Verger, Jacques. Gentes del saber en la Europa de finales de la Edad Media. Madrid: Editorial Complutense, 2001.
Viñao Frago, Antonio. “Alfabetización y primeras letras (siglos XVI-XVII)”, en Escribir y leer en el siglo de Cervantes, ed. Antonio Castillo Gómez. Barcelona: Gedisa, 1999, 39-84.